انتخاب : کوتاه ترین مسیر یا شادترین مسیر ؟

بچه که بودیم یک تست هوش داشتیم که در آن ، بزرگترها به ما می گفتند اگر می خواهید ثابت کنید که خیلی باهوش هستید و جایزه بگیرید ، باید خرگوش را از ” کوتاهترین مسیر” به هویجش برسانید . در این بازی مسیری های زیادی وجود داشت اما در دل این مسیر ها ، یک خط صاف و بدون دست انداز بود که خرگوش را به هویج می رساند . ما خرگوش را از کوتاهترین مسیر به هویجش می رساندیم ، جایزه می گرفتیم و در آزمون هوش برنده می شدیم ولی حقیقتا ، در دنیای واقعی هم برای اثبات اینکه از هوش بالایی برخوردار هستیم باید برای رسیدن به هدف ، کوتاه ترین مسیر را انتخاب کنیم؟

ما در کودکی هیچ حق انتخابی نداشتیم . به ما القا می کردند که اگر مسیر دلخواه آنها ، یعنی کوتاهترین مسیر، را انتخاب نکنیم ، به عنوان یک انسان کودن با بهره هوشی پایین شناخته خواهیم شد .سالها بعد  که در دانشگاه  با مفهوم کارآیی (Efficiency)و اثربخشی   (Effectiveness) آشنایی پیدا  کردم و آموختم که با حاصل جمع این دو ، به بهره وری یا  Productivity  دست پیدا می کنیم ، تازه فهمیدم که من با رساندن خرگوش به هویجش ، در کوتاه ترین مسیر ، هوشم را ثابت نمی کردم بلکه در پی یافتن راهکاری برای افزایش کارایی و بازده خرگوش بودم .

کارایی یعنی استفاده ى مطلوب از منابع موجود برای رسیدن به هدف و اثر بخشی یعنی درجه ى تحقق اهداف . وقتی من در زندگی به فکر انتخاب کوتاه ترین مسیر ممکن هستم یعنی برایم مهم نیست چه میزان این مسیر برایم اثر بخشی داشته باشد و اهدافم را محقق کند و تا چه حد با این انتخاب ، شاخص های مهمی مانند  رضایت ، انگیزه و علایق اساسی زندگیم را نادیده می گیرم . همان کاری که نادانسته در کودکی انجام می دادیم و بدون توجه به اینکه آیا خرگوش از مسیری که برایش انتخاب کرده ایم رضایت دارد و شادی را تجربه می کند یا نه ،به راحتی اثربخشی مسیر انتخابی و احساس خوشبختی و رضایت حاصل از طی کردن این مسیر را فدا کردیم تا به موفقیت برسیم و به ما بگویند چقدر تو با هوشی !

دکتر دنیل کوئرچا Daniele Quercia کسی است که سالها برای جلوگیری از اتلاف وقت خود ، از برنامه ی نقشه شهری که برروی موبایلش نصب کرده بود استفاده می کند تا به کمک آن بتواند برای رسیدن به مقصد مورد نظر خود ، کوتاه ترین مسیر ممکن ، را انتخاب کند.

یک روز به طور تصادفی از مسیر خود منحرف شده  و وارد خیابانی کناری می شود در حالی که به شدت شگفت زده شده است.

او احساس خود را از این اتفاق ، اینگونه بیان می کند : ‹‹احساس حیرت داشتم . از پیدا کردن خیابانی بدون اتومبیل . برخلاف خیابان کناری که پر از اتومبیل بود .حیرت از پیداکردن خیابانی تزئین شده با برگها واحاطه شده به وسیله درختان . اما بعد ازاحساس حیرت احساس شرم کردم چطور می توانستم تا این حد بی توجه باشم؟ به مدت یک ماه تمام ، آن قدربه وسیله برنامه ی موبایلم محدود شده بودم که طی مسافتی تا محل کارم تنها محدود به یک چیز شده بود: کوتاه ترین راه در این سفر انفرادی.هیچ اندیشه ای برای لذت بردن از جاده نبود هیچ رضایتی از پیوستن به طبیعت نبود هیچ امکانی برای نگاه کردن به چشمان مردم وجود نداشت و چرا ؟ به خاطر این که من هر دقیقه از سفرم را ذخیره می کردم››

او در مورد تحقیقاتی که قبلا در زمینه افزایش بازدهی انجام می داده است می گوید : ‹‹من باید اعترافی بکنم . به عنوان یک دانشمند و یک مهندس،سال های زیادی روی مبحث بازدهی تمرکز کردم. اما مسئله بازدهی می تواند یک جریان فکری باشد و امروزمایلم که درباره سفری برای شما صحبت کنم که مرا از این جریان فکری خارج کرد وبه واقعیتی غنی تربازگرداند. تحقیق من، کاری که سعی می کند انجام بدهد این است که از خطر تک مسیری شدن دوری کند .برای پرهیز ازغفلت مردم از تجربه کردن کامل شهری که در آن زندگی می کنند .به سمت پارک قدم بزنید ، نه به سمت پارکینگ اتومبیل و مسیر کاملا متفاوتی خواهید داشت. در مسیری پر از مردمی که دوستشان دارید قدم بزنید و نه پر از اتومبیل و مسیر کاملا متفاوتی خواهید داشت. اگر فکر می کنید که ماجراجویی خطرناک است، روزمرگی را امتحان کنید که کشنده است.››

انتخاب : کوتاه ترین مسیر یا شادترین مسیر ؟س

پس از این اتفاق ، کوئرچا تصمیم می گیرد برنامه نقشه ی شهری را از حالت تک مسیری بودن خارج کرده و مسیری جدید را به نقشه اضافه کند . این نقشه دارای دو مسیر است . “مسیر سریع” و “مسیر شادی”

مسیر سریع با رنگ قرمز و مسیر شادی با رنگ سبز بر روی نقشه مشخص شده است . انتخاب با استفاده کنندگان از این نقشه است که مسیر قرمز (پرتردد با ترافیک بالا و مناظر شهری) را برای رسیدن به مقصد انتخاب کنند یا مسیر سبز ( خیابانی بدون اتومبیل با مناظری لذت بخش و زیبا ).

خوشحالم که مسیر سبزی هم برای عبور در زندگی وجود دارد و من امروز آزادانه می توانم انتخابش کنم ، در آن قدم بزنم و در عین حال که به سمت مقصدم در حرکت هستم از مناظر شگفت انگیزش لذت ببرم.

مطالب مرتبط